۱٬۵۷۳
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
خط ۱: | خط ۱: | ||
'''الذاتی لایُعَلَل''' قاعدهای فلسفی به معنای علت جداگانه و مستقل نداشتنِ امر ذاتی. | '''الذاتی لایُعَلَل''' قاعدهای فلسفی به معنای علت جداگانه و مستقل نداشتنِ امر ذاتی. | ||
اندیشمندان از قاعده «الذاتی لا یعلل» در کتاب منطقی، فلسفی و اصول استفاده و در برخی مسائل به این قاعده استناد کردهاند. این قاعده با تعابیری چون «ذاتی شیء لم یکن معللا»، «ذاتی کل شیء بین الثبوت له»، «الذاتی لا یختلف و لایتخلف» به کار رفته است. | |||
برخی [[حکما]] در مقام بیان ماهیت مرکب و اجزای آن، درباره معنای ذاتی به صورت مفصل بحث کردند و از لوازم آن، قاعده «ذاتی شیء لم یکن معللا» و قاعده «ذاتی کل شیء بیّن الثبوت له» را استخراج کردهاند. امام خمینی سرّ نیاز نداشتن ذاتی به علت را استغناء از [[علیت|علت]] میداند و بر این باور است که ملاک نیازمندی به علت امکان است، همانطور که ملاک استغناء و بینیازی از علت وجوب است. این قاعده الذاتی لا یعلل در مباحث فلسفی، منطقی و اصولی کاربردهایی دارد از جمله: ۱-[[حرکت جوهری]] ۲-شبهه ابن کمونه ۳-[[سعادت و شقاوت]]. | |||
امام خمینی با اشاره به این قاعده در رد ذاتی بودن سعادت و شقاوت، اشتباه برخی اصولیون را ناشی از تفکیک نکردن میان ذاتی باب ایساغوجی و باب برهان و نیز اشتباه در تعیین مصادیق ذاتی در قاعده میداند. از این رو براساس [[اصالت وجود]] و لوازم آن هیچیک از سعادت و شقاوت ذاتی ماهیت نیستند. | |||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
خط ۵۹: | خط ۶۶: | ||
[[رده:مقالههای جلد پنجم دانشنامه امامخمینی]] | [[رده:مقالههای جلد پنجم دانشنامه امامخمینی]] | ||
[[رده:مقالههای دارای لینک دانشنامه]] | [[رده:مقالههای دارای لینک دانشنامه]] | ||
[[رده:مقاله های نیازمند ارزیابی]] |