پرش به محتوا

بیمارستان بقیةالله جماران

از ویکی امام خمینی
بیمارستان بقیةالله جماران
نامبیمارستان بقیةالله جماران
کشورایران
استانتهران
شهرستانتهران
بخشبخش شمیرانات
اطلاعات اثر
نام محلیبیمارستان قلب جماران
نام‌های دیگربیمارستان قلب بقیةالله الاعظم (شماره ۲)
سال‌های مرمتتوسعه پس از ۱۳۶۸ش
کاربریمرکز درمانی ویژه مراقبت‌های قلبی
کاربری کنونیبیمارستان فوق تخصصی قلب
دیرینگیتأسیس: ۱۳۶۲–۱۳۶۳ش
دورهٔ ساخت اثردوره جمهوری اسلامی ایران
بانی اثربه پیشنهاد تیم پزشکی امام‌خمینی و سیداحمد خمینی
مالک اثردانشگاه علوم پزشکی بقیةالله الاعظم
مالک فعلی اثردانشگاه علوم پزشکی بقیةالله الاعظم (وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی)
اطلاعات بازدید
امکان بازدیدمحدود (بازدید عمومی در ایام ۱۳ تا ۱۵ خرداد)
آدرسایران، تهران، جماران، کوچه شهید حسنی‌کیا
تخت بستری امام‌حمینی در بیمارستان بقیةالله جماران

بیمارستان بقیةالله جماران برای درمان امام‌خمینی در سال ۱۳۶۲ش در نزدیکی محل سکونت ایشان تأسیس شد. با توجه به بیماری امام و به سبب رعایت مسائل درمانی، سیاسی و امنیتی، پزشکان امام و سیداحمد خمینی تصمیم گرفتند بیمارستانی کوچک در نزدیکی بیت امام ساخته شود. پس از سه سال از ساخت بیمارستان، امام‌خمینی را از وجود بیمارستان باخبر کردند و امام با شرط اینکه همه مردم از این بیمارستان بهره‌مند شوند و مختص به او نباشد، با این بیمارستان موافقت کردند.

امام‌خمینی چندین بار در این بیمارستان بستری شد و یک بار نزدیک به دو ماه در آن بستری شده بود و در چندین موارد با آگاهی و درایت تیم پزشکی و به‌سبب امکانات مجهز در این بیمارستان خطر رفع شد. پس از رحلت امام، این بیمارستان توسعه یافت و به بیمارستان فوق تخصصی قلب تبدیل شد. بیمارستان قلب جماران همچنین، محلی برای درمان برخی از افراد سرشناس بوده است که سیدمرتضی پسندیده، برادر امام خمینی؛ سید احمد خمینی و علی احمدی میانجی از آن جمله‌اند.

معرفی

در اوایل سال ۱۳۶۲ش، پزشکان امام‌خمینی پیشنهاد دادند به سبب رعایت مسائل درمانی، سیاسی و امنیتی، بیمارستانی در نزدیکی محل سکونت امام‌خمینی برپا گردد.[۱] امام‌خمینی به بیماری تنگی عروق قلب مبتلا بود و احتمال اینکه بیماری وخیمی مانند سکته، سرطان یا خونریزی برای ایشان به وجود آید، بسیار بود؛[۲] از این جهت بنا بر پیشنهاد سید احمد خمینی، فرزند امام‌خمینی، مقرر شد که مرکزی مجهز به آخرین دستاوردهای پزشکی در زمینۀ قلب، برای حفظ جان امام و مراقبت‌های پزشکی از ایشان، در مجاورت منزلشان در جماران تأسیس شود؛[۳] اما با توجه به روحیات امام، بیم آن می‌رفت که در صورت اطلاع ایشان از این موضوع، اجرای این برنامه با مخالفت روبه‌رو شود؛ به همین سبب، سید احمد خمینی بدون در میان گذاشتن این موضوع با اما‌م‌خمینی، با همکاری علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی و دکتر سید حسن عارفی مقدمات ساخت بیمارستان را آغاز کردند.[۴] در ۱۳۶۳ش، کارهای ساختمانی این بیمارستان به پایان رسید و از آنجا که این بیمارستان مختص امام‌خمینی ساخته شده بود، تنها یک تخت داشت؛ اما به پیشرفته‌ترین تجهیزات پزشکی مجهز بود.[۵]

پس از تأسیس، چون وجود این بیمارستان به دلیل مسائل امنیتی کاملا مخفی بود، تمام پرسنل و کادر آن مطابق قواعدی برگزیده شده بودند و حتی برخی افراد در بیت امام نیز از وجود این بیمارستان بی خبر بودند.[۶] روال کار در این بیمارستان به این شکل بود که تیم پزشکی به بیمارستان می‌آمد و کشیک می‌دادند که اگر اتفاقی افتاد آماده باشند. زنگ‌هایی هم در جاهای مختلف خانه حضرت امام، مثل پذیرایی و اتاق خواب و آشپزخانه و دستشویی، گذاشته بودند و به امام گفته بودند: هر وقت شما حالتان بد شد یکی از این زنگ‌ها را فشار دهید که تیم پزشکی بیایند.[۷]

بیمارستان فوق تخصصی قلب بقیه الله جماران، واقع در خیابان جماران، کوچۀ شهید حسنی‌‌کیا در محلۀ قدیمی جماران است این بیمارستان امروزه زیر نظر دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله الاعظم وابسته به سپاه پاسداران است؛ ازهمین‌رو، به بیمارستان قلب بقیة الله الاعظم شمارۀ ۲ نیز شهرت دارد.[۸]

موافقت مشروط امام با بیمارستان

پس از تأسیس بیمارستان، سید احمد خمینی موضوع این بیمارستان را با امام در میان گذاشت. واکنش امام‌خمینی در آغاز با نارضایتی همراه بود، هرچند در ادامه، به ضرورت ایجاد چنین مکانی به شرط آنکه این مرکز تنها ویژۀ او نباشد و دیگر بیماران نیز بتوانند از امکانات آن استفاده کنند، موافقت کرد. پس از چندی، شماری از بیماران قلبی که در بیمارستان‌های دیگر بستری بودند، برای انجام دادن برخی آزمایش‌ها و درمان‌های پزشکی با تمهیدات امنیتی به این بیمارستان منتقل می‌شدند، به گونه‌ای که این بیماران هیچ‌گاه از محل بیمارستان آگاهی نمی‌یافتند.[۹]

بستری شدن امام‌خمینی در بیمارستان بقیه‌الله

امام‌خمینی دست کم سه بار در بیمارستان بقیه الله بستری شد. و پیش از رحلت ایشان، با آگاهی و درایت تیم پزشکی و به‌سبب امکانات مجهز در این بیمارستان خطر رفع شد.[۱۰] بار اول در ۶ فروردین ۱۳۶۵ش، امام در منزلشان دچار سکته و ایست قلبی شدند.[۱۱] به گفته پزشکان، قلب امام از کار افتاد و اگر تیم پزشکی نبود و بلافاصله کار را شروع نمی کرد همان سال امام فوت کرده بودند.[۱۲] به گفته پزشکان تیم می آید بالای سر امام و امام را احیا می کند و قلب امام بر می گردد. امام آن دوره حدوداً دو ماه در بیمارستان بستری بودند. [۱۳] بار دوم، ایشان در سال ۱۳۶۷ به سبب ناراحتی گوارشی در بیمارستان بستری شد که تشخیص پزشکان گوارش و جراح در آن زمان، کم‌خونی قسمتی از روده بود و با اقدام‌های درمانی، بهبود یافت.[۱۴]

بار سوم نیز امام در اواخر اردیبهشت ۱۳۶۸ش، پزشکان معالج امام‌خمینی متوجه کم‌خونی شدید در ایشان شدند که سبب آن نیز نوعی سرطان بدخیم تشخیص داده شد.[۱۵] شورای پزشکی تصمیم گرفت که به‌رغم سن بالای امام‌خمینی، او را عمل جراحی کند؛ بنابراین، وی در روز اول خرداد ۱۳۶۸ در این بیمارستان بستری شد. عمل در ساعت ۷:۳۰ بامداد دوم خرداد آغاز شد و در ساعت ۱۰ صبح به پایان رسید. درمان امام‌خمینی زیر نظر تیم پزشکی‌ای مشتمل از ۱۰۰ تن نیروی متخصص و کارآمد صورت می‌گرفت که پزشکان معالج عبارت بودند از: ایرج فاضل، محمد رضا کلانتر معتمدی و دکتر دوایی. با وجود تمامی کوشش‌های پزشکان، در ساعت ۱۰:۲۰ شب سیزدهم خرداد ۱۳۶۸ امام‌خمینی در این بیمارستان درگذشت.[۱۶]

توسعه بیمارستان پس از رحلت امام

پس از رحلت امام‌خمینی گفته می‌شد که بیمارستان تعطیل خواهد شد، اما به اصرار سید احمد خمینی، بیمارستان تعطیل نشد و بنا بر وصیت امام‌خمینی قرار شد از امکانات آن برای درمان بیماران استفاده شود، اما محدودیت فضای بیمارستان اجازۀ چنین کاری را نمی‌داد؛ ازاین‌رو، چهار خانۀ کوچک اطراف آن برای گسترش فضا خریداری شد. از طرفی دیگر، چون بیمارستان به برخی از تجهیزات پزشکی منحصربه‌فرد در حوزۀ درمان قلب مجهز بود، با تهیۀ وسایل و تجهیزات بیشتر، به بیمارستان فوق تخصصی قلب تبدیل شد.[۱۷] این بیمارستان با ظرفیت ۵۰ تخت به عموم مردم خدمات ارائه می‌کند و بسیاری از افراد در کشورهای همسایه، متقاضی درمان در ایران، به ویژه در این بیمارستان‌اند. آمار مرگ‌ومیر ناشی از بیماریهای قلبی به نسبت تعداد زیاد جراحی‌های انجام‌گرفته در این بیمارستان بسیار اندک است. این بیمارستان مشتمل بر بخش‌های اتاق عمل جراحی باز؛ آی. سی. یو؛ قلب و پست سی. سی. یو؛ هولتر مانیتورینگ؛ داخلی قلب و جز آنها ست.[۱۸]

بیمارستان قلب جماران همچنین، محلی برای درمان برخی از افراد سرشناس بوده است که سیدمرتضی پسندیده، برادر امام‌خمینی؛ سید احمد خمینی و علی احمدی میانجی از آن جمله‌اند. تاریخچۀ این بیمارستان، فضای معنوی موجود در آنجا و استقبال مردم به‌ویژه قشر مذهبی سبب شده است تا ورود خانم‌ها به این مرکز تنها با پوشش چادر امکان‌پذیر باشد. به دلیل استقبال زیاد مردم برای بازدید از فضایی که امام‌خمینی آخرین روزهای عمر خود را در آنجا سپری کرده است، هر سال روزهای ۱۳ تا ۱۵ خرداد بازدید از این مکان برای عموم آزاد است.[۱۹]

پانویس

  1. عارفی، طبیب دلها، ص۱۱۵–۱۱۷.
  2. عارفی، طبیب دلها، ص۱۲۰.
  3. عارفی، طبیب دلها، ص۱۱۷ و ص۱۲۱.
  4. شیرازی‌نژاد، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، ج۱، ذیل مدخل.
  5. شیرازی‌نژاد، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، ج۱، ذیل مدخل؛ «بیمارستان قلب جماران چگونه ساخته شد»، پرتال امام‌خمینی.
  6. «بیمارستان قلب جماران چگونه ساخته شد»، پرتال امام‌خمینی.
  7. «بیمارستان قلب جماران چگونه ساخته شد»، پرتال امام‌خمینی.
  8. شیرازی‌نژاد، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، ج۱، ذیل مدخل.
  9. شیرازی‌نژاد، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، ج۱، ذیل مدخل؛ «بیمارستان قلب جماران چگونه ساخته شد»، پرتال امام‌خمینی.
  10. شیرازی‌نژاد، آزاده، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، دانشنامه تهران بزرگ، تهران، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، بی‌تا. ج۱، ذیل مدخل.
  11. عارفی، طبیب دلها، ص۱۱۸–ص۱۱۹؛ طباطبایی، سیدعبدالحسین، فصل صبر، ص۱۸۷.
  12. «بیمارستان قلب جماران چگونه ساخته شد»، پرتال امام‌خمینی.
  13. نامه جامعه، مجله، ص۶۱؛ شیرازی‌نژاد، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، ج۱، ذیل مدخل.
  14. طباطبایی، سیدعبدالحسین، فصل صبر، ۱۸۷.
  15. شیرازی‌نژاد، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، ج۱، ذیل مدخل.
  16. شیرازی‌نژاد، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، ج۱، ذیل مدخل.
  17. شیرازی‌نژاد، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، ج۱، ذیل مدخل.
  18. شیرازی‌نژاد، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، ج۱، ذیل مدخل.
  19. شیرازی‌نژاد، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، ج۱، ذیل مدخل.

منابع

  • امام‌خمینی، سیدروح‌الله، صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، چاپ پنجم، ۱۳۸۹ش.
  • «بیمارستان قلب جماران چگونه ساخته شد»، پرتال امام‌خمینی، انتشار: ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۳ش، بازدید: ۲۰ بهمن ۱۴۰۴ش.
  • شیرازی‌نژاد، آزاده، «جماران، بیمارستان فوق تخصصی قلب»، دانشنامه تهران بزرگ، تهران، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، بی‌تا. ج۱، ذیل مدخل.
  • عارفی، سیدحسن، طبیب دلها، خلاصه گزارش‌های طول درمان و سیر معالجات بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، تهران، عروج، چاپ دوم، ۱۳۷۸ش.
  • طباطبایی، سیدعبدالحسین، خاطرات، چاپ‌شده در فصل صبر، به کوشش حمید بصیرت‌منش و اصغر میرشکاری، تهران، مؤسسه تنظیم …، چاپ اول، ۱۳۷۷ش.
  • نامه جامعه، مجله، لحظه‌های اندوه فراق، بی‌تا.