دانشآموز
دانشآموز در بیانات امامخمینی از جایگاهی کمنظیر برخوردار هستند که امید آینده و سازندگان آینده کشور شمرده میشوند. امامخمینی علاقه زیادی به دانشآموزان داشت و آنان را «عزیزان من» و «نور چشم من» خطاب میکرد. نگاه امامخمینی به دانشآموزان این بوده است که تعليم و تربیت آنان باید همه جانبه باشد. ایشان به تربیت اسلامی دانشآموزان تأکید ویژهای داشت؛ چرا که آنان را امید آینده میدانست که قرار است مملکت را اداره نمایند. امامخمینی معتقد بود دانشآموزان نباید از موضوعات مهم، بخصوص سیاست دور نگه داشته شوند و باید از استعمار و تاریخ کشور و مسائل روز آگاه باشد تا یک موقع چهرههای منحرف بر او غلبه پیدا نکند.
امامخمینی در پاسخ به نامههای محبتآمیزی که دانشآموزان به ایشان مینوشتند، توصیههایی میکردند. فراگرفتن دانش و اخلاق، كردار نيكو، خدمت به پدر و مادر، عمل به وظایف انسانی و تلاش برای کشور از مواردی است که امام به دانشآموزان سفارش کرده است.
نامه دانشآموزان به امام
در طول رهبری امامخمینی، دانشآموزان بیشماری به امام نامه محبتآمیز مینوشتند و ارادت و علاقه خود را به امام و انقلاب ابراز میکردند.[۱] در این نامهها که ابراز علاقه شدید را به همراه داشته، از امام به عنوان نایب امام زمان، رهبر عزیز، پیر جماران و... یاد میشود.[۲] در یکی از این نامهها، پسری دبیرستانی پس از ابراز علاقه و محبت زیاد به امام، مینویسد مبلغ جایزهای که برنده شده است را میخواهد به جبهه جنگ بفرستند و آن را به امام تقدیم میکند.[۳]
توصیههای امام به دانشآموزان در پاسخ به نامهها
امامخمینی در پاسخ به نامههای دانشآموزان که درخواست توصیه و نصیحت داشتند، نکاتی را برای آنان بیان داشته است. ایشان در پاسخ به نامه محبتآمیز دانشآموزان دبستان دخترانه فاطميه در سال ۱۳۶۱ش، آنان را به درس خواندن، عمل به وظایف انسانی، اخلاق نیکو، خدمت به پدر و مادر و کسب رضایت آنان، احترام به معلم و تلاش برای مفید بودن برای اسلام و کشور سفارش کرد.[۴] حضرت امام در پاسخ به نامه دانشآموزان مدرسهای در نيشابور در سال ۱۳۶۰ش، دانشآموزان را به تحصيل علم و فراگرفتن دانش و اخلاق و كردار نيكو توصیه میکند و به آنان مینویسد كه افراد متعهد و سودمندى براى اسلام بزرگ و ميهن عزيزتان باشيد.[۵]
امامخمینی در پاسخ به دانشآموزان دبستان سلمان فارسى در سال ۱۳۶۰ نصایحی اخلاقی را برای آنان بیان میدارد. امام برای آنان آرزوی توفيق در تحصيل و اخلاق كريمه و تهذيب نفس دارد و برای آنان دعا میکند که خدمتگزارانى براى اسلام و كشور و ملت خود باشند و از شر كجروانى كه مىخواهند آنان را به كجروى كشانند محفوظ باشند. امام به دانشآموزان توصیه اکید میکند که در تحصيل علوم جدى و كوشا و در اخلاق و اعمال و كردار نيک كوشش كنند تا برای کشور افتخارآفرين باشند. ایشان معلمان را پدران فرهنگی و معنوی دانشآموزان میداند و از دانشآموزان میخواهد به معلمان خود احترام بگذارند.[۶] امام در پاسخ به نامه دبيرستان اسپرينگ دال امريكا، با ذکر اینکه «من مىدانم كه سرخپوستان و سياهپوستان در فشار و زحمت هستند.» میفرماید در تعليمات اسلام فرقى بين سفيد و سرخ و سياه نيست. آنچه انسانها را از يكديگر امتياز مىدهد تقوا و اخلاق نيک و اعمال نيک است.[۷]
دانشآموزان در پیامها و بیانات امام
امامخمینی علاقه زیادی به دانشآموزان داشت و آنان را «عزیزان من» و «نور چشم من» خطاب میکرد و میفرمود من این عزیزان را دوست دارم و امید آینده ما هستند.[۸] امام اساس کار دانشآموزان و دانشجویان را «كوشش در راه علم و به دست آوردن تخصص در رشتههاى مختلف»، بیان میکند تا کشور با این تلاشها خودکفا شود.[۹] ایشان به تربیت اسلامی دانشآموزان تأکید ویژهای داشت؛ چرا که آنان را امید آینده میدانست که قرار است مملکت را اداره نمایند. امام، دانشآموزان را مبرا از آلودگیها توصیف میکرد؛ به همین سبب، خطاب به معلمها میفرمود که مراقب این نسل باشند که آلوده نشود تا در آینده کشور نقشآفرین باشند و استقلال و آزادی مملکت را تضمین کنند.[۱۰] امامخمینی در پیامی خطاب به دانش آموزان و دانشجویان در ۳۱ شهریور سال ۱۳۵۸ش، بزرگترين وابستگى ملتهاى مستضعف به ابَرقدرتها و مستكبرين را وابستگى فكرى و درونى میدانست كه ساير وابستگيها از آن سرچشمه مىگيرد. امام میفرمود تا استقلال فكرى براى ملتى حاصل نشود، استقلال در ابعاد ديگر حاصل نخواهد شد. از این جهت ایشان به دانشآموزان توصیه میکرد در راه استقلال فکری تلاش کنند و به مفاخر ملی و فرهنگی خود توجه کنید تا ملت و کشور از وابستگی نجات پیدا کنند.[۱۱]
امامخمینی با ذکر اینکه دانشآموزان در انقلاب اسلامی سهیم هستند و این نهضت برای آنان است؛[۱۲] آنان را به کوشش بیشتر تشویق میکند تا نهال آزادى و استقلال كشور آبيارى شود. امام خطاب به دانشآموزان میفرماید اگر علم و تقوا و شعور انقلابی اسلامی با یکدیگر همراه شوند، پیروزی ملت حتمی است و دانشآموزان نباید بگذارند روزهای تلخ استبداد تکرار شود و باید اصل دموکراسی اسلامی فراموش نشود.[۱۳]
آگاه شدن از مسائل سیاسی
امامخمینی معتقد بود دانشآموزان نباید از موضوعات مهم، بخصوص سیاست دور نگه داشته شوند، چرا که وقتی وارد اجتماع شود، اگر از موضوعات مهم بی خبر باشد مثل یک آدم نابینا هستند که وارد جایی شده باشد. از نگاه امام دانشآموز باید از استعمار و تاریخ کشور و مسائل روز آگاه باشد تا یک موقع چهرههای منحرف بر او غلبه پیدا نکند.[۱۴] در نگاه امام، دانشآموزی که از مدرسه بیرون میآید باید مسائل دينىاش را بداند، مانند نماز و روزه؛ و هم تربيت علمی و سیاسی بشود.[۱۵] امام خطاب به دبيران و معلمان میفرماید از دانشآموزان مواظبت نمايند تا گروهکهاى چپى روسى و امريكايى و منافقين امريكايى آنان را فريب ندهند.[۱۶]
در نگاه امامخمینی، سنين دانشآموزى سالهاى شور و هيجان است و دانشآموزان باید با هوشیاری کامل توجه داشته باشند که «عمال اجنبى» آنان را، حتى با اسم اسلام راستين به دام شرق و غرب نيندازند. امام خطاب به جوانان دبيرستانى میگوید كه سران و سردمداران گروهها مىخواهند با اسم اسلام پايههاى آن را سست كنند و جوانان را به دام اندازند اما آنها هيچ اطلاعى از اسلام و اهداف قوانين آن ندارند؛ از این جهت دانشآموزان باید مراقب باشند تا به وسیله این گروههای منحرف، به انحراف کشیده نشوند.[۱۷] به اعتقاد امام منحرفين و منافقين براى نفوذ در دبيرستانها بلكه دبستانها اهميت بيشترى قائلند، تا جوانان را براى انحراف دانشگاهها مهيا كنند. از اين روست كه بايد دستگاههاى آموزشى متعهد و دلسوز براى نجات كشور اهميت ويژهاى در حفظ دانشآموزانی كه استقلال و آزادى كشور در آينده منوط به تربيت صحيح آنان است قائل باشند.[۱۸]
تربيت و تعليم همه جانبه
نگاه امامخمینی به دانشآموزان این بوده است که تعليم و تربیت آنان باید همه جانبه و در همه ابعاد و احتیاجات کشور باشد.[۱۹] از نظر امام، دانشآموزان باید موافق زمان خود تربیت شوند؛ با توجه به اینکه در روایات نیز گفته شده است بچههایتان را تربيت كنيد به غير آن طورى كه خودتان هستيد، یعنی دانشآموزان باید با توجه به زمان خود و آینده تربیت شوند.[۲۰]
در نگاه امامخمینی تزكيه بر دانش دانشآموزان مقدم است.[۲۱] در بیانات ایشان است که علاوه بر دانش، تربيت لازم و تعلیم و تربیت باید در کنار هم باشند. در این زمینه امام میفرماید اگر يک دانشمندى تربيت نداشته باشد به ضرر جامعه است و خیانت میکند و آن كسى كه با علم خيانت بكند، خطرش بيشتر از ساير مردم هست. از این جهت اگر دانشآموز به درستی تربیت شود برای آینده مملکت مفید خواهد شد.[۲۲]
پانویس
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۷، ص۳۶۵.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۷، ص۱۸۱.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۵، ص۴۷.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۷، ص۱۳۸.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۶، ص۷۰.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۶، ص۱۱۵.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۴، ص۲۲۴.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۸۸.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۸۰.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۸۸.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۷۹.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۶، ص۵۰۶.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۶، ص۱۹۳.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۶، ص۱۹۹.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۶، ص۲۰۳.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۷، ص۲.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۵، ص۲۴۶.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۵، ص۲۴۵.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۶، ص۱۹۹.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۶، ص۱۹۹.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۱۸۹.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۲۸.
منابع
- امامخمینی، سید روحالله، صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امامخمینی، ۱۳۸۹ش.