محمدکاظم راشد یزدی

محمدکاظم راشد یزدی

اطلاعات فردی
نام کامل	محمدکاظم راشد
لقب	راشد یزدی
تاریخ تولد	۱۳۱۶ش
زادگاه	یزد، ایران
اطلاعات علمی
استادان	محمد صدوقی، علی‌اکبر سعیدی، سیدجواد حیدری، بهاءالدین محلاتی
محل تحصیل	حوزه علمیه یزد، حوزه علمیه قم، حوزه علمیه شیراز
سایر	مدیر حوزه علمیه شیراز؛ دارای مدرک کارشناسی ادبیات فارسی و زبان انگلیسی
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
سیاسی	از مبارزان نهضت امام‌خمینی، تبعیدی پیش از انقلاب، از علاقه‌مندان امام‌خمینی
اجتماعی	همکاری با کمیته امداد امام‌خمینی و بنیاد شهید؛ فعالیت گسترده تبلیغی و منبر

محمدکاظم راشد، پرآوازه به راشد یزدی، از خطیبان شیعی معاصر، روحانی انقلابی و از تبعیدیان پیش از انقلاب و از علاقه‌مندان امام‌خمینی بوده است. او پیش از انقلاب، با وجود اقامت در یزد، با سفر به شهرهای مختلف و سخنرانی‌های اثرگذار، به افزایش آگاهی مردم کمک می‌کرد. پس از انقلاب نیز منبر را رها نکرد و از همین جایگاه در تثبیت جمهوری اسلامی، پیشبرد اهداف انقلاب و حمایت معنوی از رزمندگان ۸ سال جنگ نقش داشت. همچنین مدتی در کمیته امداد و بنیاد شهید به خانواده شهدا و نیازمندان خدمت کرد و سپس فعالیت تبلیغی خود را ادامه داد.

زندگی

محمدکاظم راشد، پرآوازه به راشد یزدی، سال ۱۳۱۶ش در یزد زاده شد. پدرش حاج علی‌اکبر، فردی دین‌دار و نیکوکار بود که همواره فرزندانش را به جوانمردی سفارش می‌کرد و در این راه خود الگوی آنان بود.

راشد یزدی خواندن و نوشتن را از دبستان آغاز کرد و کلاس دهم را در مدرسه‌های دولتی یزد به پایان رساند؛ اما گرایش‌های معنوی و دلبستگی‌های مذهبی، او را به‌سوی درس‌های دینی کشاند و وارد حوزه علمیه یزد شد.

نخست نزد علما و فضلای بنام یزد، همچون آیت‌الله محمد صدوقی، علی‌اکبر سعیدی و سیدجواد حیدری دورۀ مقدمات حوزه را گذراند. سپس برای دانش‌اندوزی راهی شهر قم شد. به مدت سه سال در حوزه علمیه قم به تحصیل پرداخت. تااین‌که سال ۱۳۳۵ به سفارش و صلاح‌دید برخی از علما برای تقویت و پویایی حوزه علمیۀ شیراز به این شهر مهاجرت کرد. سطح حوزه را در این شهر به پایان رساند و همراه با آیت‌الله محی‌الدین حائری شیرازی به درس خارج آیت‌الله بهاءالدین محلاتی رفت. راشد یزدی حدود ۸ سال در شیراز حضور داشت و مدیریت حوزه شیراز نیز بر عهده او بود و بعد از این مدت به یزد برگشت و در پویایی حوزۀ علمیه یزد همراه و کمک‌حال آیت‌الله محمد صدوقی شد.

راشد یزدی افزون بر دانش‌اندوزی در حوزۀ علمیه، همزمان به تحصیل علوم جدید همت گماشت و توانست در رشتۀ ادبیات فارسی و انگلیسی دورۀ کارشناسی را به پایان رساند.

آشنایی با امام‌خمینی

راشد یزدی در دهۀ ۳۰، هنگامی در حوزۀ علمیه قم بود؛ با نام حاج‌آقا روح‌الله آشنا شد؛ اما حضور در یزد و همراهی با آیت‌الله صدوقی زمینۀ آشنایی بیشتر با امام‌خمینی را در پی داشت. پیوند راشد یزدی با شهید صدوقی بستری شد تا آقای راشد با دیگر انقلابیون و مبارزان آشنا گردد و همین دلبستگی ایشان به امام‌خمینی را روزافزون کرد. به‌گونه‌ای که خود یکی از انقلابیون و مبارزین گردید.

کنشگری سیاسی و تبعید

راشد در دوران پیش از انقلاب با این‌که در یزد بود؛ ولی با سفر به دیگر شهرها و سخنرانی‌های گرم و گیرا و هدفمند به رشد و آگاهی مردم بسیار کمک می‌کرد و در گرمی‌بخش محافل و مساجد و هیئت‌های انقلابی نقش پررنگی داشت. از فعالیت‌های دیگر ایشان ارتباط با مبارزین و انقلابی‌های دیگر شهرها، به‌ویژه تهران بود. این پیوندهای پیاپی، پیوستگی و هماهنگی نیروهای انقلابی را در گسترۀ کشور در پی داشت. تاآنجاکه برخی علمای انقلابی و پیرو امام‌خمینی، همچون آیت‌الله محمد صدوقی و دیگران، ضمن دیدار و یاری تبعیدیانِ انقلاب، پیگیر رفع مشکلات و نیازهای خانواده‌های زندانیان سیاسی و انقلابیون تبعیدشده برآمدند. خود این کارها و رفتن به دیدار تبعیدی‌ها در آن زمان یکی از راه‌های مبارزه و مقابله با حکومت بود؛ زیرا حکومت درصدد جدا کردن تبعیدی‌ها از مردم بود. راشد یزدی به همراه شهید صدوقی و جمعی دیگر انقلابیون به شهر بابک، سیرجان و ایرانشهر سفر کردند و با تبعیدیانی چون: آیت‌الله ربانی املشی، شیخ علی تهرانی و آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای که در این شهرستان‌ها تبعید بودند، دیدار کردند.

راشد یزدی در طول دوران مبارزه خود نیز طعم تلخ زندان و تبعید را چشید و همواره از یاران شهید آیت‌الله محمد صدوقی در یزد بود. او به دلیل سخنرانی بر علیه رژیم شاه ممنوع المنبر شد و همچنین در دو مقطع به چهار شهر تبعید شد.

هنگام سخنرانی در مسجد ملااسماعیل یزد به انتشار اعلامیه از طرف عبدالحسین کاظمینی معروف به نقیب‌الذاکرین در مورد نیایش برای سلامت شاهنشاه آریامهر اعتراض و آنگاه مراسم نیایش را بدون عنوان نمودن نام شاهنشاه آریامهر و طبق معمول سایر روحانیون انجام داده است. این سخنرانی باعث شد تا او را در سال ۱۳۵۲ به بندر لنگه تبعید کنند. بعد از حدود یک سال تبعید در بندر لنگه، او را به گلپایگان تبعید کردند. دوران تبعید در گلپایگان همزمان شد با تبعید آیت‌الله مشکینی به این شهر که این تبعید نیز حدود یک سال به طول انجامید.

مرتبه دوم تبعید به دلیل سخنرانی در مجلس چهلم شهدای تبریز در شهر یزد بود. آیت‌الله صدوقی این مجلس را تدارک دیده بود. راشد یزدی با وجود ممنوع‌المنبر بودن، به منبر رفت و بر علیه رژیم شاه سخنرانی کرد. این سخنرانی باعث شد تا در سال ۱۳۵۷ برای دومین بار به تبعید محکوم شود. این بار او به ایرانشهر در سیستان و بلوچستان تبعید شد. این تبعید همزمان بود با تبعید آیت‌الله خامنه‌ای در ایرانشهر. همین تبعیدیان در تبعیدگاه‌های خود، پناهگاه مردم و قشر مستضعف بودند. ازجمله در سیل ایرانشهر آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای با همراهی راشد یزدی در حد توان کمک‌حال مردم سیل‌زده شدند. در جذب کمک‌های مردمی هم بسیار تلاش کردند. همین کارها گرایش مردمی به انقلابیون و تبعیدیان را بالا برد و حکومت به‌ناچار هر دوی آنها را از ایرانشهر به مکان دیگری تبعید کرد. آیت‌الله خامنه‌ای به جیرفت و حجت‌الاسلام راشد به ایذه تبعید شدند. سرانجام، آزادی و برگشت راشد یزدی از ایذه نیز نه به خواست و اجازۀ حکومت، بلکه به‌دست مردم انجام گرفت. سال ۱۳۵۷ و نزدیکی‌های پیروزی انقلاب، فرهنگیان یزد ضمن اعتصاب، خواهان آزادی راشد یزدی شدند و در پی آن شماری به شهر ایذه رفتند و او را به یزد برگرداندند.

دوران نظام جمهوری اسلامی

آقای راشد یزدی پس از پیروزی انقلاب نیز جایگاه منبر و خطابه را رها نکرد و از طریق همین جایگاه سنتی در تثبیت نظام جمهوری اسلامی و پیشبرد اهداف انقلاب و پیروزی رزمندگان در جبهه‌های جنگ نقش بارزی داشت.

از اولین فعالیت‌های ایشان پس از پیروزی انقلاب که با فرمان امام‌خمینی انجام گرفت، تهیۀ گزارشی جامع از نیازها و مشکلات استان سیستان وبلوچستان بود. نزدیک به دو ماه پس از پیروزی انقلاب، امام‌خمینی طی فرمانی به آیت‌الله خامنه‌ای خواستار گزارش از وضعیت این استان شد و سفارش کرد که «همیشه برادران و خواهران منطقه بلوچستان و سیستان مورد ظلم و جور بوده‌اند. لذا جنابعالی به آن منطقه رفته به خواسته‌های اهالی محترم آن مناطق رسیدگی نمایید و انتظارات مردم دلیر آن دیار را برای این جانب و اولیای امور گزارش دهید.» با این فرمان آیت‌الله خامنه‌ای به همراه راشد یزدی به ایرانشهر و دیگر مناطق سیستان رفتند و گزارشی جامع تهیه کردند و به امام‌خمینی دادند.

آقای راشد یزدی مدتی هم با حضور در کمیته امداد امام و بنیاد شهید به خانواده‌های شهدا و قشر مستضعف خدمت‌رسانی کرد و سرانجام به جایگاه اصلی خود در منبر و خطابه بسنده کرد و اهتمام ورزید.

منابع

محمد رجائی نژاد