معراج عارفان کتابی به قلم علی زمانی قمشه‌ای است که به شرح کتاب سرّ الصلاة امام‌خمینی پرداخته است. این کتاب در سال ۱۳۹۰ش توسط مؤسسه چاپ و نشر عروج منتشر شده است.

معراج عارفان (کتاب)
معراج عارفان.jpg
اطلاعات کتاب
عنوانمعراج عارفان
نویسندهعلی زمانی قمشه‌ای
تاریخ نگارش۱۳۹۰ش
موضوعشرح کتاب سرّ الصلاة
سبکشرح
زبانفارسی
اطلاعات نشر
ناشرمؤسسه چاپ و نشر عروج
محل نشرتهران
تاریخ نشر۱۳۹۰ش
نوبت چاپاول

محتوا

کتاب معراج عارفان، به شرح متن فارسی سرّ الصلاة امام‌خمینی با رویکرد عرفانی-اخلاقی پرداخته است. در این کتاب نویسنده عبارات متن سرّ الصلاة را تا حدّ امکان به زبان ساده برای عموم برگردانده است. در بخشی از این کتاب آمده، بعد از آنکه سالک از انانیت خود عبور کرد و از بیت نفس خارج شد و در طلب مقصد اصلی و خداجویی منازل و مراحل تعینات را سیر کرد و فانی در اسماء الهی شد، محو کلی برایش حاصل می‌شود و به مقام قرب نوافل و فرائض رسیده و چشم و گوشش جز به حق باز نشود.[۱]

امام‌خمینی یکی از مقارنات و مناسبات نماز را اذان و اقامه می‌داند، ایشان اذان نزد اهل معرفت و علماء بالله را عبارت از اعلام به سراسر عالم به عنوان انسان کبیر و به جهان انسانیت به عنوان عالم صغیر می‌شمارد، بدین منظور که آماده حضور درگاه خداوند شوند.[۲]

امام‌خمینی در بیان پاکسازی بدن و لباس از نجاسات ظاهری و خالی کردن درون از پلیدی‌ها و ناپاکی‌ها با استناد به آیه «وَالرُّجزَ فَاهجُر»[۳] و روایات[۴] معتقد است بر سالک لازم است از انواع نجاسات دوری کند و دل را از نغمه‌ها و وساوس شیطانی صاف کند.[۵]

ایشان در بیان راز قیام، معتقد است قیام نزد اهل معرفت عبارت است از؛ پشت راست کردن در پیشگاه مقدس حق‌تعالی و دامن همت بر کمر زدن برای اطاعت فرمان او و در نزد عارفان عبارت است از استقامت و پایمردی در به دست آوردن اخلاق پسندیده و عدالت در ملکات اخلاقی.[۶]

ساختار

کتاب معراج عارفان، مشتمل بر یک مقدمه و دو مقاله و یک خاتمه است:

مقاله اول دارای چند فصل است که درباره رازهای طهارت، مکان نمازگزار و رازهای وقت می‌باشد.

مقاله دوم نیز درباره مقارنات و مناسبات نماز است و دارای چند فصل است که درباره رازهای اذان و اقامه، راز قیام، رازهای قرائت، ابزار و اسباب ترقی، اشاره‌ای اجمالی به تفسیر سوره حمد، اسرار رکوع، راز سجود، درک مقام سجده، راز تشهد و سلام و در خاتمه به راز تکبیرهای سه‌گانه پایانی نماز پرداخته شده است.[۷]

وضعیت نشر

چاپ اول کتاب معراج عارفان، در سال ۱۳۹۰ش توسط مؤسسه چاپ و نشر عروج وابسته به مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی منتشر شده است.

پانویس

  1. امام‌خمینی، شرح چهل حدیث، ص۵۹۰-۵۹۱.
  2. زمانی قمشه‌ای، معراج عارفان، ص۱۲۱.
  3. سوره مدثر: آیه۵.
  4. گیلانی، مصباح الشریعه، ص۳۳.
  5. امام‌خمینی، سرّ الصلاة، ص۵۴-۵۸؛ امام‌خمینی، آداب الصلاة، ص۸۲.
  6. زمانی قمشه‌ای، معراج عارفان، ص۱۳۱.
  7. زمانی قمشه‌ای، علی، معراج عارفان، فهرست.

منابع

  • امام‌خمینی، سیدروح‌الله، آداب الصلاة، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، چاپ دهم، ۱۳۸۰ش.
  • امام‌خمینی، سیدروح‌الله، سرّ الصلاة، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، چاپ ششم، ۱۳۷۸ش
  • امام‌خمینی، سیدروح‌الله، شرح چهل حدیث، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، چاپ بیست و سوم، ۱۳۸۰ش.
  • زمانی قمشه‌ای، علی، معراج عارفان، تهران، مؤسسه چاپ و نشر عروج وابسته به مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، چاپ اول، ۱۳۹۰ش.
  • گیلانی، عبدالرزاق، مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقه، تصحیح و تعلیق سیدجلال‌الدین محدث ارموی، تهران، نشر صدوق، ۱۳۶۶ش.