ورزش
ورزش از موضوعاتی بوده که امامخمینی همواره بدان اهمیت میدادند و از ورزش همگانی و گسترش آن در جامعه حمایت میکردند. مهمترین وظیفهای که امام برای ورزشکاران قائل بود تقویت همزمان روح و جسم است. تأکید ایشان در تمام سخنرانیهایشان برای ورزشکاران بر این نکته است که جسم خود را همراه روح خود تقویت نمایید و پس از پیدا کردن قوای جسمانی به تقویت قوای روحانی خود بپردازید.
خدمت به جامعه و انقلاب و هوشیاری نسبت به توطئهها از جمله توصیههایی است که امام به ورزشکاران داشتهاند. امامخمینی خود در جوانی به ورزشهای مختلف مانند شنا میپرداخت و در سنین بالاتر به کوهنوردی و پیادهروی روزانه مشغول بود.
تعریف و جایگاه
ورزش عبارت است از یک فعالیت نهادینه شده که مستلزم کاربرد نیروی جسمانی شدید با استفاده از مهارتهای جسمانی پیچیده به وسیله شرکت کنندگانی است که توسط عوامل درونی و بیرونی تحریک میشوند. این تعریف با فعالیتهای ورزشی سازمان یافته ارتباط پیدا میکند.[۱]
ورزش و فعالیت بدنی در صورتی که به صورت منظم و مستمر صورت گیرد آثار مفیدی در فرد برجای میگذارد. آثار اجتماعی و روانی ورزش در فرد عبارت است از: کمک به فرد در جریان اجتماعی شدن و سازگاری با محیط، کمک به فرد در تکامل شخصیت مناسب، پر کردن اوقات فراغت و جلوگیری از انحرافات اجتماعی به خصوص در دوران جوانی، تصحیح و تکمیل اخلاق مناسب و آماده کردن فرد برای رعایت حقوق دیگران، کمک به فرد در جریان فرهنگسازی و داشتن فرهنگی مناسب. همچنین هنگام ورزش با توجه به فعل و انفعالاتی که در بدن صورت میگیرد بیماریهایی از قبیل: افسردگی، اضطراب و استرس، آلزایمر که در طول عمر به سراغ آدمی میآیند به تدریج از میان میروند.[۲]
ورزش از نگاه امامخمینی
امامخمینی به ورزش اهمیت میداد و معتقد بود عقل سالم در بدن سالم است.[۳] ایشان ورزشکاران را بسیار دوست میداشت و درباره آنها فرمود من خودم ورزشکار نیستم اما ورزشکارها را دوست دارم.[۴] حضرت امام معتقد بود وجود ورزش در جامعه ضروری است و کشور به ورزشکاران نیاز دارد و دراین باره فرمود مملکت ما همان طوری که به علما و دانشمندان احتیاج دارد به قدرت ورزشکاران هم احتیاج دارد.[۵]
امامخمینی به بسیاری از رشتههای ورزشی علاقهمند بود؛ ولی رشته خاصی را ترجیح نمیداد. ازجمله ورزشهایی که ایشان، خود بیشتر به آن میپرداخت، کوهنوردی، فوتبال در سنین نوجوانی و شنا و برخی ورزشهای باستانی و کشتی در سنین جوانی بود؛ اما وقتی پا به سن گذاشت، بیشتر به کوهنوردی و پیادهروی میپرداخت و هیچگاه به سبب برنامهای، از ورزش نمیگذشت و در توصیههای خود به فرزندان و نوهها تأکید میکرد در ساعت تفریح، نباید درس خواند و در ساعت درس نباید تفریح کرد؛ هر کدام در جای خود[۶] و یادآور میشد خود او این چنین بوده است.[۷] ایشان بعضی تابستانها به «درکه» تهران میرفت و تا پنجاهسالگی، عصرها با لباس روحانیت به کوه میرفت.[۸] ایشان طی برنامهای منظم، روزانه یک ساعت و نیم پیادهروی میکرد و افزون بر آن، حرکاتی که پزشکان برای ایشان تجویز کرده بودند، هنگام انجام کارهای دیگر، انجام میداد.[۹]
تقویت همزمان روح و جسم
مهمترین وظیفهای که امامخمینی برای ورزشکاران قائل بود تقویت همزمان روح و جسم است. تأکید ایشان در تمام سخنرانیهایشان برای ورزشکاران بر این نکته است که جسم خود را همراه روح خود تقویت نمایید و پس از پیدا کردن قوای جسمانی به تقویت قوای روحانی خود بپردازید که این امر سبب افزایش نیروی جسمانی شما نیز میگردد.[۱۰] توصیه امامخمینی به ورزشکاران، تهذیب نفس، علاوه بر تقویت جسم میباشد و میفرمود همانطور که ورزش بدن را تربیت میکند و سالم میکند، عقل را هم سالم میکند و اگر عقل سالم شد، تهذیب نفس هم دنبال او باید باشد.[۱۱]
امامخمینی خطاب به ورزشکاران میفرمود همانطوری که کوشش میکنید که جسمتان قوی باشد، کوشش کنید که روحتان قوی باشد، آن قوّت روح و قوّت ایمان بود که شما را غلبه داد بر جنود طاغوت و باید آن قوّت ایمان و قوّت باطنی، شما را غلبه بدهد بر جنود شیطانی که در باطن انسان، انسان را میخواهد اغوا کند.[۱۲] یکی از دلایلی که حضرت امام تأکید زیاد بر همراهی تقویت جسمانی و معنوی میکنند این است که تقویت همزمان این دو نیرو باعث میشود انسان به انسانیت واقعی دست یابد و وقتی این دو تا قوه با هم شد، قوه جسمانی و قوه روحانی، ارزش مضاعفی پیدا میکند.[۱۳] همچنین امام خاطرنشان میکند کسانی که ورزش میکنند، به سبب قوای جسمیشان، نشاط و آمادگی پیدا میکند، آن وقت روح آنها معنویت و ایمان را زودتر قبول میکند.[۱۴]
توصیه امام به ورزشکاران
امامخمینی در ضمن سخنرانیها و بیاناتشان توصیههای مهمی برای ورزشکاران داشتهاند.[۱۵] مهمترین این توصیهها عبارتند از:
الف) قرآن، سرلوحهٔ ورزشکاران
بنا به توصیهٔ امامخمینی از مهمترین الگوها برای ورزشکاران قرآن است، قرآن در کلام امام برای تمام اقشار جامعه توصیه شده و عمل به دستورات آن باعث تقویت بعد معنوی همه اقشار جامعه و طبقهٔ ورزشکار میگردد. از نگاه امام، وقتی ورزشکار با ایمان باشد، پشتوانه مردم و ملت و اسلام میشوند و نمیگذارند دستهای خائن به ملت آسیب بزنند.[۱۶]
ب) فداکاری ائمه، سرمشق ورزشکاران
یکی دیگر از توصیههای مهم امامخمینی، سرمشق قرارگرفتن ائمه اطهار(ع) برای ورزشکاران میباشد. از نگاه امام، فداکاریهای ائمه باید الگو همه طبقات جامعه همچنین ورزشکاران باشد.[۱۷]
ج) خدمت به جامعه و انقلاب
امامخمینی همواره از تمام اقشار جامعه درخواست مینماید که برای کشور و انقلاب در تمام زمینهها حضور فعال داشته باشند و چون به عقیدهٔ ایشان ورزشکاران بیشتر از قشر جوانان جامعه هستند، حضور آنها میتواند مؤثرتر از بقیهٔ اقشار جامعه باشد. امام از ورزشکاران میخواهد همانطور که در ورزش قدم برمیدارند در راه خدمت به جامعه و کشور هم قدم بردارند.[۱۸]
د) هوشیاری نسبت به توطئهها
امامخمینی با اعلام این موضوع که دشمنان میخواهند در میان اقشار جامعه انحراف به وجود آورند، به ورزشکاران توصیه میکنند که هرگز تحت تأثیر اینگونه انحرافات قرار نگرفته و از مملکت خویش در هر صورت دفاع نمایند.[۱۹] امام ورزشکارها را قوی و مؤمن توصیف میکند و از آنان میخواهد ایمان خود را حفظ کنند و نسبت به توطئهها سست نشوند.[۲۰]
خصوصیات یک ورزشکار در نظام اسلامی
در بررسی کلام امامخمینی در مورد ورزشکاران چند خصوصیت مهم و کلیدی وجود دارد که عبارتند از:
توجه به خدا
مهمترین ویژگیای که امامخمینی برای یک ورزشکار در نظام اسلامی قائل میباشند توجه به خداوند و ذکر نام اوست. منظور ایشان از این توجه، فقط در شرایط خاص و بحرانی نیست بلکه این موضوع باید در تمام شئون زندگی افراد وجود داشته باشد. از توصیههای بسیار مؤکد ایشان به همه اقشار جامعه، بخصوص ورزشکاران، عدم غفلت از یاد خدا میباشد. البته ایشان در کنار یاد خدا، داشتن ایمان و اعتقاد واقعی به اسلام را نیز مهم میدانند.[۲۱]
اخلاق پسندیده
یکی دیگر از خصوصیات مهمی را که امامخمینی برای ورزشکاران قائلند داشتن اخلاق و آداب انسانی و اسلامی است. در این میان مهمترین خصوصیات اخلاقی، سه ویژگی مردانگی و محبت و پرهیز از اختلاف است.[۲۲] امام از ورزشکاران میخواهد همه جا سربلند باشند و همه جا با یک روح انسانی، یک روح اسلامی، یکنفس مهذب عمل کنند و هر جا بروند علاوه بر اینکه در پهلوانی مقدم بر دیگران بشوند در اخلاق و در آداب و در انسانیت مقدم بر همه باشند.[۲۳]
پانویس
- ↑ فروزش، «اثرات کلی ورزش بر انسان و حوزههای شناختی آن»، ص۱۲۴.
- ↑ فروزش، «اثرات کلی ورزش بر انسان و حوزههای شناختی آن»، ص۱۳۶.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۲۶۱.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۶، ص۱۸۰.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۳۴.
- ↑ اشراقی، پابهپای آفتاب، ج۱، ص۳۳۰.
- ↑ مصطفوی، برداشتهایی، ج۲، ص۳۱.
- ↑ ثقفی، مهر و قهر، ص۱۷۷.
- ↑ خمینی، پابهپای آفتاب، ج۱، ص۱۰۹.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۲۵۲ و ص۲۵۳.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۲۶۱.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۳۷۴.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۵۴۱.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۲۲۲.
- ↑ انصاری، «ورزشکاران از دیدگاه امامخمینی»، پرتال امامخمینی.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۳۴.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۸، ص۳۷۴ و ص۳۷۵.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۶، ص۸۱ و ص۸۲.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۹، ص۷۸ و ص۷۹؛ ج۱۸، ص۱۵۱.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۵۷.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۳۵.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۵۴۴.
- ↑ امامخمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۱۰۴.
منابع
- اشراقی، عاطفه، مصاحبه، چاپشده در پابهپای آفتاب، تدوین امیررضا ستوده، تهران، پنجره، چاپ دوم، ۱۳۸۰ش.
- امامخمینی، سیدروحالله، صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امامخمینی، چاپ پنجم، ۱۳۸۹ش.
- انصاری، مهدی، «ورزشکاران از دیدگاه امامخمینی»، پرتال امامخمینی، انتشار: ۲ تیر ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ش.
- ثقفی، علی، خاطره، چاپشده در مهر و قهر، تألیف محمدرضا سبحانینیا و سعیدرضا علیعسکری، اصفهان، مرکز فرهنگی شهید مدرس، چاپ اول، ۱۳۷۹ش.
- خمینی، سیداحمد، مصاحبه، چاپشده در پابهپای آفتاب، گفتهها و ناگفتهها از زندگی امام خمینی، پنجره، بیتا.
- فروزش، زهرا، «اثرات کلی ورزش بر انسان و حوزههای شناختی آن»، مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، شماره ۳۸، پاییز ۱۴۰۰ش.
- مصطفوی، زهرا، خاطره، چاپشده در برداشتهایی از سیره امامخمینی، نوشته رجایی، غلامعلی، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امامخمینی، بیتا.