مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران (کتاب)

مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران (کتاب)

اطلاعات کتاب
عنوان	مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران
نویسنده	محمدوحید قلفی
موضوع	مجلس خبرگان قانون اساسی، حکومت دینی، تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
سبک	پژوهشی ـ تاریخی
زبان	فارسی
تعداد جلد	۱
اطلاعات نشر
ناشر	ستاد شناخت و ترویج اندیشه‌های امام‌خمینی
محل نشر	تهران

کتاب مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران، به قلم محمدوحید قلفی، به زمینه‌ها، فرایندها و پیامدهای تشکیل مجلس خبرگان و تدوین قانون اساسی در جمهوری اسلامی می‌پردازد که اساس جدیدی را در نظام حکومتی ایران و حوزه‌های علمیه شیعی برقرار ساخت.

نویسنده

محمدوحید قلفی، متولد ۱۳۴۱ و دانش آموخته دکتری تاریخ از دانشگاه خوارزمی تهران است که آثاری چند از جمله: مجلس و نوسازی در ایران؛ مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران؛ امام‌خمینی و نظام جمهوری اسلامی در ایران؛ امام‌خمینی و نهاد پارلمان در جمهوری اسلامی؛ از ایشان منتشر شده است.

معرفی محتوی

با استقرار نظام جمهوری اسلامی در ایران پس از رفراندوم فروردین ۱۳۵۸، به تدریج ارکان نظام جدید یکی پس از دیگری در کمترین فرصت ممکن و با عجله غیر قابل تصور استقرار یافت و امام‌خمینی در دومین مرحله تحقق وعده‌های خویش در پاریس و نخستین سخنرانی در بهشت زهرا، برای برپایی مجلس موسسان که بعدها از آن به مجلس خبرگان به معنای اسلام شناسان مجرب یاد کردند، همت گماشتند. این اقدام که در نوع خود در تاریخ ایران بی‌سابقه بود، توانست مفهوم و چارچوب حقوقی را برقرار کند که مجموعه اندیشه‌ها و آرمان‌های نیروهای انقلابی را در خویش جای دهد. به واقع مجلس خبرگان اول که شأن تاسیسی داشت، توانست نظامی بر گرفته از متون دینی، آرمان‌های سیاسی، تجربه‌های جهانی مبارزان مسلمان و یک دوره طولانی مبارزه سیاسی و آرمان‌های شکست خورده مشروطیت در ایران را در قالبی نوین تحقق بخشد که از آن به تولد جمهوری در ایران یاد شده است.

مجلس خبرگان که متشکل از عالمان دینی نیروهای مذهبی سیاسی و نیروهای ملی و نیروهای لیبرال بود توانست در کوتاه‌ترین زمان پیش‌نویس قانون اساسی را که توسط نیروهای انقلابی تهیه و به تایید امام‌خمینی رسیده بود، بررسی و تحولات گسترده‌ای را در آن ایجاد کند و به جمهوری اسلامی روح و جان تازه‌ای بدمد. تحولات این پیش‌نویس و سیر تحول آن در استقرار نظریه «ولایت فقیه» که قبلاً توسط آیت الله العظمی روح الله خمینی در نجف تبیین و به عنوان یک دکترین سیاسی مطرح شده بود، در چهارچوب قانون اساسی کارکردهای گسترده سیاسی یافت. امری که قبلاً در پیش‌نویس قانون اساسی اساساً به آن اشاره‌ای نشده بود و منازعات و چالش‌های بی‌پایانی را در توضیح قدرت سیاسی در نظام جدید ایران به دنبال داشت و اساس جدیدی را در نظام حکومتی ایران و حوزه‌های علمیه شیعی برقرار ساخت که در نوع خود در تاریخ ایران بی‌نظیر بوده است.

ساختار

کتاب «مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران»، در شش بخش تدوین شده است: بخش اول؛ با عنوان «ایران در آستانه انقلاب» که خود در سه فصل تنظیم شده است: فصل اول، صورت‌بندی اجتماعی ایران. فصل دوم، فرهنگ سیاسی و نیروهای اجتماعی ایران. فصل سوم، رستاخیز ایران و آرایش نیروهای سیاسی. بخش دوم؛ با عنوان «جمهوری اسلامی در ایران» که شامل چهار فصل است: فصل اول، تکوین اندیشه جمهوریت. فصل دوم، اندیشه حکومت دینی در جهان اسلام، فصل سوم، امام‌خمینی از نقد اجتماعی تا اعتراض به قدرت. فصل چهارم، نظارت امت و امامت در اندیشه سیاسی آیت الله بهشتی. بخش سوم؛ با عنوان «مجلس خبرگان در ایران» که شامل دو فصل می‌باشد: فصل اول، ایران در آستانه انتخابات، فصل دوم، احزاب و انتخابات مجلس خبرگان. بخش چهارم؛ با عنوان «تکاپوهای تدوین پیش‌نویس قانون اساسی»، شامل، فصل اول، تکوین اندیشه قانون اساسی و فصل دوم، تکوین پیش‌نویس قانون اساسی ایران. بخش پنجم؛ با عنوان «مجلس خبرگان و تدوین قانون اساسی ایران»، شامل دو فصل آیین‌نامه داخلی مجلس خبرگان و آرمان‌های حکومت دینی در قانون اساسی. و در نهایت بخش ششم؛ با عنوان بنیان‌های حکومت دینی در ایران فصل اول آن حاکمیت فقیه و نظام ولایی در ایران را مورد بحث قرار می‌دهد. فصل دوم، حاکمیت ملی و نظام شورایی در ایران را مورد دارد و فصل سوم، عدالت اقتصادی بر بنیاد الگوهای عاریتی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

وضعیت نشر

کتاب «مجلس خبرگان و حکومت دینی در ایران»، به قلم محمدوحید قلفی، به همت ستاد شناخت و ترویج اندیشه‌های امام‌خمینی، در سال ۱۳۸۴ شمسی توسط موسسه چاپ و نشر عروج، وابسته به موسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، در ۸۳۲ صفحه چاپ و منتشر شده است.