رسول منتجب‌نیا

رسول منتجب‌نیا

شناسنامه
نام کامل	رسول منتجب‌نیا
لقب	منتجب
نسب	فرزند قنبرعلی منتجب‌نیا
زادروز	۲۲ تیر ۱۳۲۷
شهر تولد	شیراز
کشور تولد	ایران
دین	اسلام
مذهب	شیعه دوازده‌امامی
پیشه	روحانی، استاد دانشگاه، نویسنده و سیاستمدار
اطلاعات سیاسی
پست‌ها	نماینده امام‌خمینی در شهربانی کل کشور؛ نماینده مجلس شورای اسلامی؛ مشاور رئیس‌جمهور؛ قائم‌مقام دبیرکل حزب اعتماد ملی
اطلاعات علمی و مذهبی
اساتید	ابوالقاسم خزعلی، حسین نوری همدانی، محمد فاضل لنکرانی، جعفر سبحانی، ناصر مکارم شیرازی، حسینعلی منتظری، سیدمحمدحسین طباطبایی، یحیی انصاری، سیدمحمدرضا گلپایگانی، محمدعلی اراکی، مرتضی حائری
تالیفات	اصول فقه و مبانی حقوق اسلام؛ جمال شریعت؛ خاطرات انقلاب؛ خرافه‌ستیزی؛ آموزه‌های وحیانی

رسول منتجب‌نیا (زاده ۲۲ تیر ۱۳۲۷ش)، روحانی سیاسی و انقلابی، از دوستداران امام‌خمینی که پس از پیروزی انقلاب در تثبیت نظام جمهوری اسلامی بسیار کوشید و با فرمان امام‌خمینی در پست‌های گوناگون خدمت کرد. ایشان گرایش اصلاح‌طلبی دارد و عضو سابق شورای مرکزی مجمع روحانیون مبارز نیز بود. وی نمایندگی امام‌خمینی در شهربانی کل کشور را به عهده داشت.

زندگی‌نامه

رسول منتجب‌نیا پرآوازه به «منتجب» زادۀ ۲۲ تیرماه ۱۳۲۷ش در شیراز است. پدرش قنبرعلی، گچ‌کار بود و زندگی متوسطی داشتند. رسول پس از پایان دورۀ شش سالۀ دبستان، همزمان با خواندن درس‌های دبیرستان وارد حوزه علمیه شیراز شد. چند سالی در مدرسه‌های آقا بابخان مقیمه و امامزاده ابراهیم شیراز مقدمات و بخشی از شرح لمعه را نزد استادان و عالمان برجستۀ شیراز فرا گرفت. وی در کنار یادگیری دانش حوزوی، برای کمک به هزینه‌های زندگی خود و خانواده، کارگری هم می‌کرد.

منتجب‌نیا سال ۱۳۴۳ش. برای دانش‌افزایی به حوزه علمیه قم رفت. ادامۀ درس‌های حوزوی را نزد استادانی همچون: ابوالقاسم خزعلی، حسین نوری همدانی، محمد فاضل لنکرانی، جعفر سبحانی و ناصر مکارم شیرازی خواند. در کنار درس‌های رسمی، از درس فلسفۀ حسینعلی منتظری، سیدمحمدحسین طباطبایی و یحیی انصاری نیز بهره گرفت.

منتجب‌نیا با به پایان بردن سطح حوزه، درس‌های خارج را نزد استادان زبانزد آن زمان، ازجمله: سیدکاظم شریعتمداری، محمدعلی اراکی، ناصر مکارم شیرازی و مرتضی حائری آغاز کرد؛ اما درس شریعتمداری را به‌دلیل مخالفت ایشان با برخی دیدگاه‌های امام‌خمینی کنار گذاشت و به درس سیدمحمدرضا گلپایگانی رفت. تااین‌که طی ده سال تلاش علمی در دانش‌آموختگی حوزه و تدریس، به سطوح عالی علمی دست یافت.

منتجب‌نیا پس از پیروزی انقلاب، همزمان با فعالیت در تثبیت انقلاب و پذیرش مسئولیت‌های گوناگون، دست از تلاش علمی برنداشت و با گرفتن مدرک کارشناسی ارشد و دکتری عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد شد و هم اکنون مدیریت گروه فقه و اصول آن دانشگاه را بر عهده دارد. ایشان کتاب‌هایی نیز در موضوعات دینی نوشته‌اند. ازجمله: «اصول فقه و مبانی حقوق اسلام»، «جمال شریعت»، «خاطرات انقلاب»، «خرافه ستیزی»، «آموزه‌های وحیانی» و....

آشنایی با امام‌خمینی و ورود به سیاست

منتجب‌نیا از هنگامی که با نام امام‌خمینی آشنا و مقلد او شد، کم‌کم با مسائل سیاسی هم آشنا گردید. ایشان از سال ۴۰ با حضور در جلسه‌های دینی سیدعبدالحسین دستغیب در مسجد عتیق شیراز با اندیشه‌های انقلابی امام‌خمینی آشنا شد و پس از آن همواره در جلسه‌های انقلابیون شیراز، ازجمله: سیدعبدالحسین دستغیب و بهاءالدین محلاتی شرکت می‌کرد. چنان‌که در راهپیمایی ۱۵ خرداد ۴۲ شیراز نیز حضور داشت.

منتجب‌نیا سال ۱۳۴۳ با رفتن به حوزۀ علمیۀ قم و استقرار در مدرسۀ خان که یکی از مدرسه‌های انقلابی بود، یک‌راست با روحانیون مبارز و انقلابی پیوند خورد. برای همین از همان روزهای نخست ورود به قم به‌وسیلۀ ساواک احضار و بازجویی شده و تعهد می‌گیرند که در خراب‌کاری‌ها شرکت نکند. چند هفته‌ای از حضور منتجب‌نیا در قم نگذشته بود که با تبعید امام‌خمینی به ترکیه، ایشان موفق به دیدار با امام‌خمینی نشد؛ ولی با پیوندی که با دیگر انقلابون و یاران امام‌خمینی پیدا کرد، به فعالیت‌های سیاسی و انقلابی ادامه و ارتباطش با بیت و دفتر امام‌خمینی را افزایش داد.

منتجب همزمان با مبارزه و کنشگری‌های سیاسی، به تبلیغ دینی و فرهنگی در شهرهای کشور نیز دست می‌زد. به‌ویژه در مبارزه با بهائیت کوتاه نمی‌آمد و سال‌های ۴۸ و ۵۰ با سفر به برخی از شهرهای استان فارس به مبارزه با بهائیت برخاست. از دیگر فعالیت‌های پیاپی ایشان، پیوند دادن بین انقلابیون شهرهای کشور، به‌ویژه شیراز با قم بود. در همین راستا بود که از سال ۵۵ به دستور وکیل تام‌الاختیار و برادر بزرگ امام‌خمینی، مرتضی پسندیده، به شهر خمین مهاجرت کرد و بی‌درنگ نماز جمعه را در آنجا برپا کرد و آن شهر را به صورت کانون انقلاب و تجمع و هدایت نیروهای انقلابی شهرستان‌های پیرامونی در آورد. برای همین فعالیت‌ها بود که بارها ممنوع‌المنبرش کردند یا دستگیر و به زندان انداختند و حکم تبعید برایش صادر کردند. تاآنجاکه اوایل سال ۵۷ یکی از ماموران ساواک را جهت ترور و انتقال او به خمین اعزام کردند که در یک اقدام تروریستی یکی از روحانیون قم را به جای او هدف گلوله قرار داد. پس از این جریان نزدیک به ۵ ماه متواری و مخفی بود و در عین حال با لباس مبدل و نام مستعار در تهران و شیراز به سخنرانی می‌پرداخت. تااین‌که با اعتراض گستردۀ مردم خمین و بست‌نشینی چند شبانه‌روز جلوی فرماندرای، مسئولان شهر ناچار شدند بازگشت ایشان به خمین را بپذیرند. منتجب تا پیروزی انقلاب در خمین به هدایت انقلابیون و مدیریت جریان انقلاب پرداخت. با گسترش و اوج‌گیری انقلاب در سال ۵۷، منتجب در کنار سایر علماء و انقلابیون در تحصن دانشگاه تهران شرکت داشت و در مراسم استقبال از امام‌خمینی نیز با گروه بزرگی از مردم خمین حضور یافت.

کنشگری‌های سیاسی پس از پیروزی انقلاب

منتجب پس‌از پیروزی انقلاب اسلامی تا پایان سال ۵۸، همانند پیش از انقلاب در خمین مستقر بود. طی این مدت چند بار برای امام‌خمینی نامه نوشت و دربارۀ منطقۀ خمین، خوانسار و گلپایگان و ادامۀ فعالیت‌ها رهنمودهایی گرفت. نماز جمعه و مسئولیت دادسرا، سپاه، کمیته و همه نیروهای انقلابی خمین را برعهده داشت. با پیشنهاد منتجب و موافقت امام‌خمینی دادگاهی تشکیل شد تا به کارهای این منطقه رسیدگی نماید. برخی از روحانیون و گروهک‌های منطقه خمین با فعالیت منتجب مشکل داشتند و او را برنمی‌تابیدند؛ ایشان هنگامی‌که این وضعیت را به امام‌خمینی گزارش داد، با پرخاش امام‌خمینی روبرو می‌شود که «چرا شما از خمین آمدید؟». برای همین دوباره به این شهر برگشت و تا ماه‌های پایانی سال ۵۸ به فعالیت‌های خود ادامه داد. تااین‌که با کسب اجازه از امام‌خمینی به قم برگشت و کمتر از یک‌ماه با موافقت و نامۀ دفتر امام‌خمینی به پایگاه هوایی وحدتی دزفول رفت و مدیریت امور فرهنگی نیروهای مسلح این پایگاه عهده‌دار شد و به اقامۀ نمازجمعه نیز پرداخت. منتجب از پایان سال ۵۸ تا اوایل سال ۶۰ در آن پایگاه و منطقۀ دزفول ماند و در آغاز جنگ تحمیلی حضوری پویا و مؤثر داشت. تااین‌که پس از اختلاف با بنی‌صدر به تهران بازگشت.

پس از واقعه انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در ۷ تیر سال ۱۳۶۰ و شهید شدن سیدمحمد بهشتی و همراهان، منتجب به دعوت مردم اندیمشک و شوش نامزد نمایندگی مجلس مردم آن منطقه شد و دوره اول مجلس شورای اسلامی فعالیت کرد. برای دوره دوم نمایندگی مجلس به دعوت برخی عالمان و نخبگان و مردم شیراز نامزد زادگاه خود شد و دوره دوم و سوم را به نمایندگی مردم شیراز در مجلس بود. منتجب‌نیا ریاست کمیسیون دفاع و عضویت در هیأت رئیسه را نیز در مجلس شورای اسلامی عهده‌دار شد. ایشان ازجمله نمایندگانی بود که نامه دربارۀ اختیارات شورای تشخیص مصلحت نظام به امام‌خمینی را امضا کرد.

منتجب‌نیا آذر ماه سال ۱۳۶۷ اجازه‌نامه در امور حسبیه و شرعیه از امام‌خمینی دریافت کرد. و ۲۴ بهمن همین سال به نمایندگی ایشان در شهربانی کل کشور منصوب شد. که تا سال ۱۳۷۰، یعنی زمان ادغام نیروهای انتظامی، این وظیفه را از سوی سیدعلی خامنه‌ای رهبر وقت ایران عهده‌دار بود. از دیگر مسئولیت‌های منتجب می‌توان به: ریاست دفتر مشاورت امام‌خمینی در منطقه خلیج فارس، قائم مقام ستاد قرارگاه خاتم و ستاد کل پدافند اشاره کرد.

فعالیت سیاسی ـ تشکیلاتی منتجب‌نیا

منتجب از آغاز حزب جمهوری اسلامی به عضویت آن تشکل درآمد. سپس در کنگره اول حزب به‌عنوان عضو ذخیره شورای مرکزی حزب انتخاب شد و علاوه بر آن مسئولیت واحد روحانیت حزب به او واگذار گردید. در سال ۶۶ و با آغاز تشکیل مجمع روحانیون مبارز به عضویت هیئت مؤسس و شورای مرکزی آن تشکیلات در آمد. در سال ۶۸ به نمایندگی ولی فقیه در انجمن اسلامی معلمان ایران منصوب شد و در دوران ریاست‌جمهوری سیدمحمد خاتمی، سمت مشاورت ریاست‌جمهوری را بر عهده داشت. منتجب همچنین از ابتدای تاسیس حزب اعتماد ملی به‌عنوان عضو هیئت مؤسس و شورای مرکزی و قائم مقام دبیرکل حزب، به وظایف تشکیلاتی خود پرداخت. او پس از جدایی از این حزب، اقدام به تشکیل حزب جمهوریت کرد و هم‌اکنون از اعضای شورای مرکزی و دبیرکل حزب جمهوریت ایران اسلامی است.

منابع

نویسنده: محمد رجاپی نژاد