زیارت امینالله
زیارت امینالله زیارتنامهای که مشهور است امام سجاد(ع) هنگام زیارت مقبره حضرت علی(ع) خوانده است. زیارت امینالله هرچند متعلق به امام علی(ع) است اما آن را جزء زیارات مطلقه و جامعه شمردهاند که میتوان آن را در مزار همه ائمه(ع) خواند. این زیارتنامه در کتابهایی مانند کامل الزیارات و مصباح المتهجد آمده است.
امامخمینی به زیارت امینالله توجه ویژهای داشتند و آن را هنگام زیارت امام علی(ع) میخواندند. ایشان در تمام مدتی که در نجف تبعید بودند، هرشب به حرم مطهر امام علی(ع) مشرف میشدند. زیارت ایشان آداب خاصی داشت. امام با کمال ادب و متانت، اذن دخول میخواند. از طرف پایین پا وارد حرم میشد و هنگامی که مقابل ضریح مطهر میرسید، زیارت امیناللّه را ایستاده با نهایت اخلاص میخواند.
معرفی
زیارت امینالله، منسوب به امام سجاد(ع)، از متون دعایی مشهور شیعه است که در آن به مقام و منزلت امام علی(ع) و نیز مضامین بلند عرفانی و اخلاقی پرداخته شده است.[۱] زیارت امیناللّه زیارتنامهای است که امام سجاد(ع) با آن، مزار امام علی(ع) را زیارت کرده است.[۲] این زیارت، از زیارتهای مطلقهای است که زمان خاصی نداشته و میتوان در هر زمانی مزار امام علی(ع) را با آن زیارت کرد.[۳] به باور ابن طاووس، امام سجاد(ع) زیارت امینالله را در روز غدیر انجام داده است. وی معتقد است این زیارت، در این روز مورد تأکید قرار گرفته؛ ولی خواندن آن در روزهای دیگر نیز مستحب دارد. شیخ طوسی آن را با عبارت «زیارة امیرالمؤمنین (ع) یوم الغدیر» نقل کرده و محمدباقر مجلسی در روایاتی که شامل این زیارت است، چیزی که آن را به روز غدیر اختصاص داده باشد نیافته است.[۴]
زیارت امینالله را یکی از ارزشمندترین و غنیترین زیارتنامهها توصیف کردهاند که دارای مفاهیم عالی و نورانی و بلند است.[۵] روایاتی دربارهٔ فضیلت خواندن این زیارت نزد قبر امام علی(ع) و دیگر ائمه(ع) نقل شده است.[۶]
زیارت امینالله هرچند متعلق به امام علی(ع) است اما آن را جزء زیارات مطلقه و جامعه محسوب کردهاند که میتوان در جمیع روضات مقدسه و عتبات عالیات و حرمهای مطهر ائمه و امامزادهها آن را خواند؛[۷] از این جهت زیارت کردن امام علی(ع) و نیز دیگر امامان(ع) با زیارت امیناللّه مستحب دانسته شده است.[۸]
محتوا
زیارت امینالله از نظر محتوا بر سه بخش سلام، دعا و مناجات تقسیم میشود. در بخش سلام و عرض ارادت به امام علی(ع) برخی از صفات و ویژگیهای ممتاز امام بیان شده است؛ بخش دیگر دعا و حاجت خواستن از خداوند است که این بخش به درخواست آنچه موجب سعادت و کمال و کرامت انسانی است، اختصاص یافته است؛ در بخش مناجات و راز و نیاز با خداوند نیز برخی از صفات الهی نیز ذکر شده است و خداشناسی و بینش توحیدی را شامل میشود.[۹]
اعتبار
زیارت امینالله در کتابهایی مانند کامل الزیارات،[۱۰] بحارالانوار،[۱۱] مصباح المتهجد[۱۲] و المزار[۱۳] آمده است. این زیارتنامه را یک روایت معتبر[۱۴] و شهید مطهری آن را بسیار معتبر و دارای سند قطعی دانسته است.[۱۵] علامه مجلسی آن را از بهترین زیارتها از نظر متن و هم از نظر سند معرفی کرده است.[۱۶] برخی پژوهشها نشان میدهد این زیارتنامه به جهت برخی راویان مانند جابر بن جُعفی از نظر سند و مصدر دچار مشکلاتی است.[۱۷]
اهتمام امامخمینی به خواندن زیارت امینالله در حرم امام علی(ع)
زیارت امینالله، زیارتنامهای است که امامخمینی در زمان تبعید در نجف، هرگاه به زیارت امامعلی(ع) میرفت، آن را در حرم میخواند.[۱۸] امامخمینی در تمام زمان تبعیدش به نجف، هر شب، دو سه ساعت پس از غروب آفتاب به حرم حضرت علی(ع) مشرّف میشد. تشرف امامخمینی به حرم مطهر امیرمؤمنان(ع)، با آداب خاصی صورت میگرفت. امام با کمال ادب و متانت، اذن دخول میخواند. از طرف پایین پا وارد حرم میشد، مقید بود که از بالای سر مطهر حضرت امیر(ع) عبور نکند، هنگامی که مقابل ضریح مطهر میرسید، زیارت امیناللّه را ایستاده با نهایت اخلاص میخواند، دوباره به طرف پایین پا برمیگشت و در گوشهای نشسته، زیارت و دعا میخواند.[۱۹]
پانویس
- ↑ کبیریراد، و دیگران، «جستاری در اعتبارسنجی زیارت امینالله»، ص۱۴۶.
- ↑ هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ج۴، ص۳۳۱.
- ↑ موسوعة زیارات المعصومین، ج۲، ص۸۷؛
- ↑ موسوعة زیارات المعصومین (ع)، ج۲، ص۲۳۲.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار، ج۲۲، ص۷۷۳؛ دری نجفآبادی، امام سجاد در شش گفتار، ص۱۳۲.
- ↑ قمی، مفاتیح الجنان، ص۶۹۵.
- ↑ جعفری، «تحلیل مقابله ای متنشناسی زیارت امین اللّه و زیارت امام رضا (ع) بر پایهٔ نظریهٔ کنش گفتار سرل»، ص۱۳۴؛ مطهری، مجموعه آثار، ج۲۲، ص۷۷۳.
- ↑ هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ج۴، ص۳۳۱.
- ↑ شریعتیتبار، «زیارت امینالله به لحاظ محتوا از بهترین زیارتهاست» کتابخانه تخصصی علوم قرآن و حدیث.
- ↑ ابن قولویه، کامل الزیارات، ص۳۹.
- ↑ مجلسی، بحار الانوار، ج۹۷، ص۲۶۴.
- ↑ طوسی، مصباح المتهجد، ج۲، ص۷۳۸.
- ↑ شهید اول، المزار، ص۱۱۴.
- ↑ منتظری، احکام و مناسک حج، ص۲۸۷.
- ↑ مطهری، مجموعه آثار، ج۲۲، ص۷۷۳.
- ↑ مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۱۳ق، ج۹۷، ص۲۶۹.
- ↑ کبیریراد، و دیگران، «جستاری در اعتبار سنجی زیارت امینالله»، ص۱۴۶.
- ↑ «برنامه امامخمینی برای زیارت حضرت امیر(ع) و اعمالی که در حرم به جای میآوردند به روایت سید مجتبی رودباری»، پرتال امامخمینی.
- ↑ الهامینیا، سیره اخلاقی تربیتی امامخمینی، ص۱۲۳ و ص۱۲۴.
منابع
- ابن قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، نجف اشرف، مطبعة المقدسة الرضویه، بیتا.
- الهامینیا، علی اصغر، سیره اخلاقی تربیتی امامخمینی(ره)، قم، زمزم هدایت، بیتا.
- «برنامه امامخمینی برای زیارت حضرت امیر(ع) و اعمالی که در حرم به جای میآوردند به روایت سید مجتبی رودباری»، پرتال امامخمینی، انتشار: ۱۸ اسفند ۱۳۹۹ش، بازدید: ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش.
- دری نجفآبادی، قربانعلی، امام سجاد در شش گفتار، تهران، مجمع جهانی اهلبیت(ع)، ۱۳۹۴ش.
- جعفری محمدعلی، «تحلیل مقابلهای متنشناسی زیارت امیناللّه و زیارت امام رضا(ع) بر پایهٔ نظریهٔ کنش گفتار سرل»، مطالعات ادبی متون اسلامی، شماره ۳، ۱۴۰۰ش.
- شریعتیتبار، «زیارت امینالله به لحاظ محتوا از بهترین زیارتهاست» کتابخانه تخصصی علوم قرآن و حدیث، انتشار: ۱۸ دی ۱۳۹۹ش، بازدید: ۲۶ بهمن ۱۴۰۴ش.
- شهید اول، محمدبن مکی، المزار، قم، مدرسة الامام المهدی، ۱۳۶۸ش.
- طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجد، تهران، المکتبة الاسلامیة، بیتا.
- قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، قم، شرکت تعاونی ناشران و کتاب فروشان قم، ۱۳۸۵ش.
- موسوعه الزیارات المعصومین (ع)، قم، مؤسسة الامام الهادی (ع)، ۱۴۲۵ق.
- کبیریراد، محسن، موسوی، سید محسن؛ حلیمی جلودار، حبیبالله، «جستاری در اعتبارسنجی زیارت امینالله»، دعا پژوهی، شماره ۷، پاییز و زمستان ۱۴۰۳ش.
- مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاءالتراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۱۳ق.
- مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، ۱۳۸۹ش.
- منتظری، حسینعلی، احکام و مناسک حج، تهران: نشر سایه، ۱۳۸۱ش.
- هاشمی شاهرودی، سیدمحمود، فرهنگ فقه فارسی، مؤسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامی، بیتا.