سیدمحمدعلی علوی گرگانی
![]() | |
اطلاعات فردی | |
---|---|
تاریخ تولد | ۲۹ خرداد ۱۳۱۸ |
زادگاه | نجف |
اطلاعات علمی |
سیدمحمدعلی علوی گرگانی، از شاگردان درس خارج اصول امامخمینی.
تولد و خاندان
سیدمحمدعلی علوی گرگانی در ۲۹ خرداد ۱۳۱۸ در نجف اشرف زاده شد.[۱] پدرش سیدسجاد علوی منتسب به روستای النگ کردکوی[۲] از شاگردان شیخ عبدالکریم حائری یزدی در قم و آقا ضیاءالدین عراقی و سیدابوالحسن اصفهانی در حوزه علمیه نجف اشرف بود.[۳] که پس از سالها تحصیل به تدریس در حوزه علمیه قم میپرداخت و از مدرسان حوزه علمیه قم بود. او سپس به دستور آیتالله بروجردی به گرگان رفت و به تبلیغ دین در آن سامان پرداخت.[۴] مادرش هم منتسب به خانواده زاهدی قم بود و دایی او میرزا ابوالفضل زاهدی از مدرسان و مجتهدان قم محسوب میشد.[۵]
تحصیل
سیدمحمدعلی علوی در هفتسالگی همراه خانواده به ایران رفت و مقدمات را در گرگان نزد پدرش آموخت.[۶] ازجمله کتابهای حاشیه، ادبیات (مغنی و مطول) و شرح منظومه را نزد پدرش خواند.[۷] در سال ۱۳۳۳ به قم رفت و معالم را از شیخ حسین معماریان (محقق قمی) فراگرفت و تتمه مطول را هم نزد مصطفی اعتمادی خواند. شرح لمعه را هم نزد محمدتقی ستوده آموخت و آنگاه در دروس سطح ناصر مکارم شیرازی، حسین نوری همدانی و میرزا محمد مجاهدی و سیدمحمدباقر سلطانی طباطبایی شرکت کرد. اسفار و همچنین تفسیر قرآن را هم پیش علامه سیدمحمدحسین طباطبایی فراگرفت.[۸] آنگاه به تحصیل دروس خارج فقه و اصول پرداخت.[۹] و سه سال در درس خارج فقه سیدحسین طباطبایی بروجردی شرکت کرد.[۱۰] او سپس در درس خارج اصول امامخمینی که در مسجد سلماسی برگزار میشد، حضور یافت.[۱۱] و مدت هشت سال از درس ایشان بهرهمند شد.[۱۲] و آن درس را از بحث «مقدمه واجب تا آخر قطع و ظن»[۱۳] و با عنوان مشکاه الاصول تقریر کرد.[۱۴] همزمان به مدت ۱۲ سال در درس خارج فقه و اصول سیدمحمد محقق داماد، سیدمحمدرضا گلپایگانی، عباسعلی شاهرودی، محمدعلی اراکی و مرتضی حائری یزدی (۱۵ سال) شرکت میکرد. در تعطیلات تابستان برای استفاده از محضر علمای نجف اشرف به عراق میرفت و در حوزه علمیه آن شهر از درس خارج فقه و اصول سیدمحسن طباطبایی حکیم، ابوالقاسم خویی، سیدمحمود حسینی شاهرودی، میرزا باقر زنجانی[۱۵] و درس خارج فقه امامخمینی استفاده میکرد.[۱۶] که این روند هفت سال تداوم داشت.[۱۷]
علوی گرگانی از سال ۱۳۳۴ش تدریس در حوزه علمیه قم را آغاز کرد و ازجمله به تدریس ادبیات، معالم، قوانین، شرح لمعه و سطوح عالیه پرداخت و معروفترین دروس او شرح لمعه و سطوح عالیه بود.[۱۸] وی در سال ۱۳۵۲ از مدرسان درس فقه و اصول در قم بود.[۱۹] همچنین رابط علمای گرگان بهویژه پدرش سیدسجاد علوی با امامخمینی بود. او در انتقال برخی از اخبار داخل کشور به امامخمینی نقش داشت.[۲۰] همچنین سالیان دراز در ماه محرم و رمضان به گرگان میرفت و به اقامه نماز جماعت در مسجد جامع آن شهر میپرداخت.[۲۱]
فعالیتها پس از پیروزی انقلاب اسلامی
وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز در انتقال اخبار گرگان و دشت به امامخمینی فعال بود. وی مدتی عضو شورای تجدیدنظر در قانون اساسی، مستقر در قوه قضائیه بود و درباره تغییر برخی از مواد قانون مدنی ازجمله در بحث حدود و قصاص، مشاوره میداد.[۲۲] همچنین مدتی هم در دادگاه انقلاب اسلامی خدمت کرد.[۲۳] سپس به تدریس در قم ادامه داد. همزمان با تدریس، به تبلیغ دین هم اهتمام جدی داشت و پس از پیروزی انقلاب اسلامی به مدت بیست سال متمادی در مسجد فاطمیه تهران به سخنرانی میپرداخت و در هیئت وحدت فاطمیه فعالیت میکرد.[۲۴]
تأسیس صندوق قرضالحسنه، از یادگارهای آن دوران است. او که از مدرسان درس خارج و فقه و اصول حوزه علمیه قم بود، در سال ۱۳۷۰ ش با انتشار رساله عملیهاش در شمار مراجع تقلید درآمد.
برخی از فعالیتهای اجتماعی او عبارت است از: تعمیر بخشی از مسجد جامع گرگان، تأسیس و تعمیر چند مسجد در گرگان و روستاهای اطراف، مسجد اعظم و درمانگاه آیتالله حاج سیدسجاد علوی در روستای النگ، حسینیه سیّدالشهداء در مهدیشهر سمنان، صندوق قرضالحسنه وحدت فاطمیه در خیابان هفده شهریور جنوبی (تهران).[۲۵]
تألیفات
تألیفات منتشرشده علوی گرگانی عبارت است از:
۱. توضیح المسائل (به اردو هم ترجمه شده است). ۲. اجوبه المسائل یا پاسخ به جدیدترین استفتائات (در دو جلد). ۳. مناسک حج (آداب، اعمال و استفتائات حج). ۴. منهج الصالحین (رساله توضیح المسائل عربی). ۵. منهج الناسکین (مناسک حج عربی). ۶. نورالهدی (تعلیقه بر عروة الوثقی). ۷. المناظر الناضرة فی احکام العترة الطاهرة (ج۱. بخشی از کتاب الطهارة). ۸. تعلیقه بر تحریرالوسیله امامخمینی، در دو جلد. ۹. گلچینی از انوار اخلاقی (برگزیده درس اخلاق روز چهارشنبه). ۱۰. رهتوشه پارسایان، انوار اخلاقی (ج۱، شرح وصایای پیامبر اکرم به ابوذر غفاری). ۱۱. رهتوشه پارسایان، انوار اخلاقی (ج ۲، شرح وصایای پیامبر اکرم به عبدالله بن مسعود). ۱۲. روزه سپر مؤمن (شامل احکام، استفتائات و آداب روزهداری). ۱۳. احکام بانوان. ۱۴. احکام جوانان. ۱۵. احکام کسبوکار. ۱۶. آشنایی با اعتکاف. ۱۷. کلید سعادت (در احکام بانوان). ۱۸. توحید از دیدگاه علم.
تقریرات
علاوه بر آن برخی از تقریرات او عبارت است از: تقریرات درس آیتالله بروجردی (طهارت، خمس و قضا)، تقریرات درس فقه آیتالله محقق داماد (دوره کامل صلات و حج)، تقریرات درس فقه آیتالله حائری یزدی (طهارت و صلات المسافر و خمس)، تقریرات درس فقه آیتالله اراکی (صلات الجمعه)، تقریرات درس اصول آیتالله محقق داماد (سراج الاصول از بحث اقل و اکثر تا پایان تعادل و تراجیح) و تقریرات درس آیتالله عباسعلی شاهرودی (طهارت)[۲۶]
آثار غیرچاپی
آثار غیرچاپی او هم عبارت است از: ۱. المناظر الناضرة (ج ۲ تا ۱۰: شرح مفصّل ابواب طهارت، صلات و زکات شرایع الاسلام). ۲. لئالی الاصول (۱۰ جلد از مباحث الفاظ تا پایان استصحاب) که سه جلد آن به چاپ رسیده است. ۳. زبدة اللئالی. ۴. القواعد الفقهیة (قاعدههای: ضمان، لاضرر، تقیه، عدالت، میسور و اصالت الصحة). ۵. رساله در فروع علم اجمالی. ۶. رساله در تعادل و تراجیح. ۷. رساله در اجتهاد و تقلید. ۸. تقریرات درس فقه آیتاللهالعظمی بروجردی (بحث: طهارت و قضا). ۹. تقریرات درس فقه آیتالله محقق داماد (کتاب صلات و حج). ۱۰. تقریرات درس فقه آیتالله حاج شیخ عباسعلی شاهرودی (کتاب طهارت). ۱۱. تقریرات درس فقه آیتالله اراکی (بحث صلات الجمعة). ۱۲. تقریرات درس فقه آیتالله حاجآقا مرتضی حائری (کتاب طهارت و خمس). ۱۳. تقریرات درس اصول آیتاللهالعظمی امامخمینی (از بحث مقدمة واجب تا آخر قطع و ظن). ۱۴. تقریرات درس اصول آیتالله محقق داماد (دوره کامل). ۱۵. تعلیقه بر وسیلة النجاة. ۱۶. تعلیقه بر منهاج الصالحین. ۱۷. کشف الغاشیة عن وجه الحاشیة (توضیح مشکلات حاشیه ملا عبدالله). ۱۸. نورالبیان فی تفسیر القرآن. ۱۹. طبقات الرجال. ۲۰. رهتوشه پارسایان انوار اخلاقی (ج۲ شرح وصایای پیامبر اکرم به امیرالمؤمنین).[۲۷]
درگذشت
سیدمحمدعلی علوی گرگانی در ۲۴ اسفند ۱۴۰۰ در قم از دنیا رفت و پیکرش در حرم حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.
پانویس
- ↑ مقدم، آشنایی با همه مراجع تقلید، ص۲۲۱.
- ↑ شریفرازی، گنجینه دانشمندان، ج۶، ص۴۱۳.
- ↑ حائری، الکوکب الدری فی حیاة المرجع العلوی، ص۹.
- ↑ شریفرازی، گنجینه دانشمندان، ج۶، ص۴۱۳-۴۱۴.
- ↑ «سیری در سلوک امام و رهبر معظم انقلاب در گفتوشنود پاسدار اسلام با مرجع عالیقدر حضرت آیتالله علوی گرگانی»، ص۱۹.
- ↑ شریفرازی، گنجینه دانشمندان، ج۲، ص۲۰۶.
- ↑ «پروندهای در بزرگداشت مرحوم آیتالله العظمی علوی گرگانی: برگی از دفتر زندگی»، ص۳؛ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۳۰۴.
- ↑ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۳۰۴.
- ↑ مقدم، آشنایی با همه مراجع تقلید، ص۲۲۱.
- ↑ مقدم، آشنایی با همه مراجع تقلید، ص۲۲۱؛ حائری، الکوکب الدری فی حیاة المرجع العلوی، ص۱۲.
- ↑ «سیری در سلوک امام و رهبر معظم انقلاب در گفتوشنود پاسدار اسلام با مرجع عالیقدر حضرت آیتالله علوی گرگانی»، ص۱۹.
- ↑ «پروندهای در بزرگداشت مرحوم آیتالله العظمی علوی گرگانی: برگی از دفتر زندگی»، ص۳؛ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۳۰۴؛ حائری، الکوکب الدری فی حیاة المرجع العلوی، ص۱۲.
- ↑ مقدم، آشنایی با همه مراجع تقلید، ص۲۲۱-۲۲۳.
- ↑ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۳۰۶.
- ↑ حائری، الکوکب الدری فی حیاة المرجع العلوی، ص۱۳؛ مقدم، آشنایی با همه مراجع تقلید، ص۲۲۱-۲۲۳.
- ↑ «گفتگو با آیتاللهالعظمی علوی گرگانی»، ص۱۹.
- ↑ مقدم، آشنایی با همه مراجع تقلید، ص۲۲۱-۲۲۳.
- ↑ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۳۰۴.
- ↑ شریفرازی، گنجینه دانشمندان، ج۲، ص۲۰۶.
- ↑ «سیری در سلوک امام و رهبر معظم انقلاب در گفتوشنود پاسدار اسلام با مرجع عالیقدر حضرت آیتالله علوی گرگانی»، ص۱۹.
- ↑ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۳۰۴.
- ↑ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۲۰-۲۱.
- ↑ «گفتگو با آیتاللهالعظمی علوی گرگانی»، ص۲۰.
- ↑ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۳۰۴.
- ↑ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۳۰۵؛ «پروندهای در بزرگداشت مرحوم آیتالله العظمی علوی گرگانی: برگی از دفتر زندگی»، ص۳؛ مقدم، آشنایی با همه مراجع تقلید، ص۲۲۳.
- ↑ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۳۰۶.
- ↑ انصاری، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، ص۳۰۵-۳۰۶؛ مقدم، آشنایی با همه مراجع تقلید، ص۲۲۳.
منابع
- انصاری، ناصرالدین (۱۴۰۱)، «درگذشتگان: سیدمحمدعلی علوی گرگانی»، دوماهنامه آینه پژوهش، سال سیودوم، شماره ۱۹۳، فروردین و اردیبهشت.
- «پروندهای در بزرگداشت مرحوم آیتالله العظمی علوی گرگانی: برگی از دفتر زندگی» (۱۴۰۱)، هفتهنامه حریم امام، سال دهم، شماره ۴۹۴، ۳ اردیبهشت.
- حائری، سیداحمد (بیتا)، الکوکب الدری فی حیاة المرجع العلوی، بیجا، بی نا.
- شریفرازی، محمد (۱۳۵۲)، گنجینه دانشمندان، ج۲ و ۶، تهران، کتابفروشی اسلامیه
- «سیری در سلوک امام و رهبر معظم انقلاب در گفتوشنود پاسدار اسلام با مرجع عالیقدر حضرت آیتالله علوی گرگانی» (۱۳۹۳)، ماهنامه پاسدار اسلام، شماره پیاپی ۳۹۱-۳۹۲، مهر و آبان.
- «گفتگو با آیتاللهالعظمی علوی گرگانی: همه ما بدهکار امام و انقلاب هستیم» (۱۳۹۲)، هفتهنامه حریم امام، شماره ۷۶، ۳ مرداد.
- مقدم، کاظم (۱۳۸۶)، آشنایی با همه مراجع تقلید، قم، محدث.